Dunajec 3 Regiony
Łącko - Szczawnica - Leśnica

W sercu Pienińskiego Parku Narodowego, tuż przy malowniczej Drodze Pienińskiej, bije jedno z najbardziej niezwykłych źródeł regionu. Stuletnie Źródło nie tylko zachwyca czystością i wydajnością, ale też owiane jest piękną legendą o długowieczności.

Położenie i wielkość

Stuletnie Źródło, nazywane do początków XX wieku przez miejscowych górali Studzionki, to jedno z najbardziej wydajnych źródeł pienińskich. Leży po słowackiej stronie Dunajca, u podnóża masywu Golicy, na wysokości około 430 m n.p.m. Źródło bije tuż obok Drogi Pienińskiej, 300 metrów od ujścia leśnickiego potoku w stronę Czerwonego Klasztoru. Wypływa niemal na poziomie lustra rzeki, przez co przy wysokim stanie Dunajca bywa okresowo zalewane. Jego wydajność potrafi dochodzić nawet do kilkudziesięciu litrów na sekundę.

Charakterystyka krasowa

To klasyczne źródło szczelinowo-krasowe. Woda opadowa z deszczu i śniegu wsiąka w glebę, a następnie przez szczeliny w skałach wapiennych przedostaje się w głąb ziemi. Tam, przez setki lat, rozpuszcza skały, tworząc podziemne jaskinie i korytarze. W końcu znajduje ujście na powierzchni, właśnie tutaj. Woda wypływająca ze źródła jest krystalicznie czysta i zimna (ok. 7–10°C przez cały rok). Jej przepływ błyskawicznie reaguje na opady, zwiększa się nawet kilka godzin po deszczu.

Budowa geologiczna

Uwarunkowania geologiczne (obecność wapieni pienińskich) oraz tektonika terenu głównie dyslokacja poprzeczna przecinająca masyw Golicy, sprzyjają występowaniu zjawisk krasowych w tym rejonie. Właśnie dzięki temu powstało źródło o tak imponującej sile i trwałości. Choć leży tuż przy rzece, nie jest bezpośrednio zasilane wodami Dunajca. Niektórzy naukowcy twierdzą, że „początek” źródła znajduje się w Haligowskich Skałkach.

Dlaczego stuletnie?

W XIX wieku Stuletnie Źródło było jedną z atrakcji spływu Dunajcem. Turyści chętnie zatrzymywali się tu, by napić się zimnej, orzeźwiającej wody. Według przekazów, miejscowe cygańskie dzieci częstowały płynących wodą z kubka, mówiąc:

„Wypij tę wodę, a dożyjesz stu lat w zdrowiu i szczęściu.”

Z tego powiedzenia wzięła się dzisiejsza nazwa. Dawne Studzionki zyskały miano Stuletniego Źródła.